W społeczeństwie, w którym prawo towarzyszy nam na co dzień — przy zawieraniu umów, załatwianiu spraw urzędowych, w relacjach z pracodawcą czy w sytuacjach sporów — pewność, że „znam swoje prawa” bywa złudna. Nasza najnowsza analiza pokazuje, jak często deklarowana wiedza o prawie rozmija się z realnymi doświadczeniami.
Kolejny raport Biura Analiz Centrum Grabskiego (BACG) „Świadomość prawna Polaków. Między teorią a praktyką codzienności” przygotowany przez ekspertów naszej fundacji — bada, jak Polacy oceniają swoją znajomość przepisów, skąd czerpią wiedzę prawną i jak radzą sobie w praktyce. W badaniu przeanalizowano deklaracje respondentów, a także ich codzienne doświadczenia: od spraw konsumenckich i pracowniczych, przez kontakty z urzędami, po trudne sytuacje wymagające interwencji prawnej.
Wyniki nie są najbardziej budujące. Wielu z nas „nie orientuje się w prawie”, w praktyce brakuje nam wiedzy, nawyku jej pogłębiania i odwagi, by korzystać z instytucji prawnych. Brakuje także zaufania do formalnych dróg rozwiązywania problemów, co często zmusza do poszukiwania pomocy online lub rezygnacji z dochodzenia swoich praw.
Nasza analiza nie ogranicza się jednak do diagnozy. Pokazuje konkretne konsekwencje niskiej świadomości prawnej — straty finansowe, trudności w relacjach, zagrożenie bezpieczeństwa prawnego — i przedstawia rekomendacje: jak zwiększyć świadomość, jak skuteczniej edukować obywateli, jak budować kulturę prawną opartą na wiedzy, a nie domniemaniach.
W imieniu własnym oraz autorów mec. Katarzyny Klocek i dr Karola Gaca zapraszamy do lektury — bo prawo to nie zbiór suchych paragrafów. To codzienność, w której warto wiedzieć, co ci przysługuje. Już wkrótce na naszej stronie internetowej.
Opracowanie dostępne jest pod linkiem:
/red/
Analiza powstała w ramach aktywności Biura Analiz Centrum Grabskiego, którego powstanie sfinansowano w ramach realizacji zadania: „Edukacja społeczno-ekonomiczna wraz ze strukturalnym wsparciem dla Biura Analiz Fundacji Centrum im. Władysława Grabskiego” ze środków Narodowego Instytutu Wolności- Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO Priorytet 4. Zadanie realizowano w latach 2023-2024.
Biuro Analiz Centrum Grabskiego funkcjonuje aktualnie w ramach działań Centrum Myśli Narodowej, którego powstanie dofinansowano ze środków Funduszu Patriotycznego funkcjonującego w ramach Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego– Edycja 2021 Wolność po polsku.
